PIGUŁKA WSPOMNIEŃ

Ani się obejrzeliśmy, a rok 2023 przeszedł do historii. Zleciał tak szybko, że wielu z nas słabo już kojarzy niektóre towarzyszące mu wydarzenia. A ponieważ wchodzenie w nowy rok to zwyczajowo czas podsumowań i porządkowania zaszłości, postanowiliśmy przywołać niektóre z nich, naszym zdaniem najważniejsze.

Jak zatem upłynął rok 2023 w Spółce Restrukturyzacji Kopalń S.A.? Prześledziliśmy i wybraliśmy z naszej strony internetowej to i owo. Tak powstała nasza „pigułka wspomnień”.

• Hitem roku okazał się hydrogenerator. Z prawdopodobieństwem sięgającym niemal pewności możemy powiedzieć, że czegoś takiego nie ma w Europie i na świecie nikt! Urządzenie produkuje energię elektryczną przy wykorzystaniu wód kopalnianych. Pracuje na poziomie 416 m w Pompowni Stacjonarnej „Boże Dary”.
• Darowizny dla gmin górniczych przyspieszyły. Przekazaliśmy ponad 50 hektarów! To z górą dwa razy więcej niż w roku poprzednim.
• Miniony rok to także zmagania z zapadliskami w Trzebini.

KADRY
Rada Nadzorcza Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. powołała prof. dr. hab. Adama Smolińskiego na stanowisko Wiceprezesa Zarządu ds. Innowacji Technologicznych i Zamówień. Profesor Smoliński został też powołany przez Polską Akademię Nauk-Oddział w Katowicach na członka Komisji Energetyki Prezydium Oddziału PAN kadencji 2023-2026, a także znalazł się na prestiżowej liście najbardziej wpływowych ludzi nauki na świecie w rankingu Uniwersytetu Stanforda i wydawnictwa Elsevier.

INNOWACJE
Uruchomiony został ultranowoczesny hydrogenerator. To pierwszy taki projekt w Europie i najprawdopodobniej na świecie, umożliwiający produkcję na własne potrzeby energii elektrycznej pochodzącej z wód kopalnianych. Urządzenie pracuje od października na poziomie 416 m w Pompowni Stacjonarnej „Boże Dary”. Z kolei na terenie tej samej Pompowni pracę rozpoczęła również pilotażowa stacja uzdatniania wód kopalnianych, które w przyszłości mogłyby trafić do sieci Katowickich Wodociągów.

W STRONĘ WODORU
Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A. silnie stawia na Odnawialne Źródła Energii. Starania dostrzeżono i w 2023 roku SRK została wpisana na listę Stron Porozumienia sektorowego na rzecz rozwoju gospodarki wodorowej, stając się jego pełnoprawnym członkiem. Stała się też Członkiem Wspierającym Stowarzyszenia Śląsko-Małopolska Dolina Wodorowa. W planach jest zdecydowane sięgnięcie po odnawialne źródła energii, w tym produkcję i magazynowanie zielonego wodoru.

WALKA Z ZAPADLISKAMI W TRZEBINI
Niewątpliwie priorytetem minionego roku były zmagania z zapadliskami w Trzebini. Wraz z początkiem 2023-go rozpoczęły się pierwsze prace stabilizujące grunt w rejonie osiedla Gaj. W lutym zaprezentowaliśmy wyniki specjalistycznych badań, jakie przeprowadziliśmy na terenie gminy. Na ich podstawie wyznaczono dalsze kierunki działań, które SRK realizowała. Powstał i działa stały Zespół ds. zagrożeń związanych z deformacjami nieciągłymi na terenach płytkiej eksploatacji górniczej. Rozpoczął funkcjonowanie Interdyscyplinarny, ekspercki zespół, analizujący na bieżąco sytuację w Trzebini. Firmy, z którymi podpisano umowy, ruszyły z pracami uzdatniającymi grunt w kolejnych rejonach, m in. na cmentarzu parafialnym, w rejonie zabudowań przy ul. Górniczej, Grunwaldzkiej i Jana Pawła II. Ponadto zamontowaliśmy i uruchomiliśmy pompy głębinowe, które pracują na okrągło i skutecznie wyhamowały proces podnoszenia się poziomu wód gruntowych, czyli jednej z głównych przyczyn powstawania zapadlisk. Przekazaliśmy też nieodpłatnie gminie wszystkie działki, którymi SRK dysponowała na terenie Trzebini, poza obszarem płytkiej eksploatacji. W sumie w minionym roku przebadaliśmy blisko 150 hektarów. Do tej pory wykonano w sumie prawie 200 otworów o łącznej długości około 6 kilometrów, a także zatłoczono blisko 14 tysięcy m³ mieszaniny stabilizującej grunt.

DAROWIZNY - NOWE PERSPEKTYWY
Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A. od wielu lat przekazuje różnorodne darowizny w ramach współpracy  z gminami górniczymi. Wiąże się to głównie ze wspieraniem lokalnej kultury, pielęgnowaniem wyjątkowej historii górnictwa w Polsce, jak również współpracą z samorządami na rzecz rozwoju społecznego i gospodarczego. W 2023 roku przekazaliśmy nieodpłatnie gminom górniczym ponad 50 hektarów. Poniżej przedstawiamy darowizny na największą skalę:

Katowice. Pierwszą w 2023 r. darowizną Spółki było przekazanie stolicy aglomeracji terenu byłego Szybu Pułaski, najbardziej charakterystycznego wśród pięciu szybów znajdujących się na obszarze ponad 190-letniej, emblematycznej i zabytkowej kopalni „Wieczorek”. Na powierzchni prawie 9,4 ha znajduje się dziewięć zabytkowych budynków. Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A. przekazała także nieodpłatnie Katowicom atrakcyjną działkę (prawie 1,5 ha) wchodzącą w skład Katowickiego Parku Leśnego, czyli Doliny Trzech Stawów, jednego z najpopularniejszych miejsc wypoczynku plenerowego w stolicy aglomeracji.

Jaworzno. Rozwój gospodarczy i nowe perspektywy zagospodarowania to główne możliwości, jakie zyskało blisko 15 hektarów jaworznickich terenów, będących do tej pory własnością SRK. Spółka i Gmina Jaworzno podpisały umowy darowizny i sprzedaży terenów pokopalnianych. Chodzi o grunty pod Jaworznicki Obszar Gospodarczy, gdzie m.in. ma powstać fabryka Izery. Ponadto nasza Spółka podpisała z Wodociągami Jaworzno i Gminą Jaworzno porozumienie o współpracy - w miejscu dawnej kopalni „Jan Kanty” powstanie stacja uzdatniania wody. Zasili ona tereny, wchodzące w skład Jaworznickiego Obszaru Gospodarczego, a tym samym Jaworzno zyska alternatywne źródło zasilania w wodę. Wykorzystane zostaną w tym celu wody dołowe, pochodzących z Pompowni Stacjonarnej „Jan Kanty”, wchodzącej w struktury Oddziału SRK S.A. - Centralny Zakład Odwadniania Kopalń.

Rybnik. Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A. przekazała nieodpłatnie Miastu Rybnik 30 hektarów, w tym m.in. nieruchomości po kopalni Ignacy.

Świętochłowice. Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A. oraz miasto Świętochłowice podpisały list intencyjny dotyczący darowizny na rzecz gminy ponad 3 tys. m² terenów.

Bytom. Nasza Spółka przekazała koło linowe wieży szybowej szybu „Jas IV” z kopalni „Jas-Mos-Jastrzębie III”, wchodzącej w struktury SRK S.A., 34 dywizjonowi rakietowemu Obrony Powietrznej w Bytomiu. Możemy je oglądać na Skwerze Górniczym Szyb „Grzegorz”, utworzonym na terenie bytomskiej jednostki wojskowej, tuż obok przekazanej wcześniej lokomotywy.

REWITALIZACJA, TRANSFORMACJA
W czerwcu zakończyły się prace likwidacyjne w byłej kopalni „Krupiński” w Suszcu. W miejscu dawnego zakładu górniczego trwają prace nad unikalnym projektem „Nowa Energia. Suszec” kształtującym nowe funkcje i pobudzającym aktywność gospodarczą terenów pogórniczych. Pokopalniane tereny objęto w ten sposób kompleksową rewitalizacją i transformacją.

Wraz  z końcem roku zakończyliśmy również likwidację dwóch kolejnych zakładów górniczych: KWK „Centrum” w Bytomiu, która od nowego roku pełni funkcję Pompowni Stacjonarnej i KWK „Wieczorek II” w Katowicach, którą przekształcono w Pompownię Głębinową. Obie kopalnie weszły w struktury Oddziału SRK S.A. - Centralny Zakład Odwadniania Kopalń, zabezpieczając przed zatopieniem sąsiednie zakłady górnicze.

MIĘDZYNARODOWA WSPÓŁPRACA
Współpracujemy z licznymi międzynarodowymi instytucjami, organizacjami i jednostkami naukowymi. Do grona uczelni, które współpracują z naszą Spółką, dołączył w październiku jeden z nigeryjskich uniwersytetów - Nasarawa State University w Keffi. Podczas spotkania z przedstawicielami władz uczelni zawarto porozumienie o współpracy. Dotyczy ono zagospodarowania terenów pogórniczych w kierunku zielonej transformacji i innowacji technologicznych oraz realizacji projektów badawczych, wspólnych publikacji, a także organizacji konferencji naukowych.

KRĘCILI U NAS
Nawiązaliśmy współpracę z Warszawską Szkołą Filmową. Udostępniliśmy niektóre nasze obiekty ekipie zdjęciowej filmu „Buka”, który opowiada historię pierwszych dni napaści Rosji na Ukrainę.

Z KOPALNI NA TURBINY
Pierwsza grupa górników zakończyła szkolenie na turbinach wiatrowych w ramach programu „Wiatr - kopalnia możliwości”. Ma on na celu wsparcie górników i innych pracowników sektora górniczego w zdobyciu umiejętności i wiedzy, które umożliwią im zmianę zawodu i zdobycie kompetencji w obsłudze i serwisowaniu instalacji farm wiatrowych na lądzie. Trwa organizowanie kolejnych grup osób, które chcą się przekwalifikować i pracować na elektrowniach wiatrowych. Program ma trwać w sumie 3 lata.