SRK S.A. ZAPOBIEGA KATASTROFIE NA ODRZE

Zrzut wód kopalnianych i oddziaływanie na środowisko wodne oraz działalność spółki w zakresie ochrony czynnych kopalń przed zagrożeniem wodnym, to tematy konferencji prasowej, która odbyła się dziś w siedzibie Oddziału SRK S.A. - Centralny Zakład Odwadniania Kopalń w Czeladzi.

Podczas spotkania przedstawiono działania prewencyjne podejmowane przez Spółkę Restrukturyzacji Kopalń S.A. oraz zaprezentowano funkcjonowanie pompowni na przykładzie Pompowni Głębinowej "Saturn" w Czeladzi., wchodzącej w struktury Centralnego Zakładu Odwadniania Kopalń (CZOK).

DZIAŁALNOŚĆ SRK S.A. I OCHRONA CZYNNYCH KOPALŃ PRZEZ ZAGROŻENIEM WODNYM

Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A. funkcjonuje od 2000 roku. Do jej zadań należy:

• ustawowym zadaniem spółki jest likwidacja kopalń oraz zabezpieczanie sąsiednich zakładów górniczych przed zagrożeniem wodnym, gazowym i pożarowym.
• Efektywne zagospodarowanie majątku i terenów pokopalnianych - rekultywacja i rewitalizacja oraz zagospodarowywanie wód pochodzących z odwadniania kopalń
• Zabezpieczanie przed zniszczeniem obiektów stanowiących dziedzictwo kulturowe i przemysłowe

Centralny Zakład Odwadniania Kopalń (CZOK) - Odział SRK S.A. - zapewnia bezpieczeństwo wszystkim czynnym kopalniom w GZW. Celem odwadniania jest niedopuszczenie do niekontrolowanego i gwałtownego przepływu/wdarcia się wody ze zlikwidowanych kopalń do czynnych zakładów górniczych. Zabezpieczamy przed zagrożeniem wodnym 17 kopalń[1]. Ponadto odwadnianie chroni także użytkowe poziomy wodonośne i zapobiega powstawaniu zapadlisk oraz podtopień na powierzchni.

Strukturę Oddziału CZOK tworzy 16 pompowni, utworzonych na bazie majątku zlikwidowanych kopalń, w tym:

• 6 pompowni głębinowych funkcjonujących. Każda z nich wykorzystuje jeden szyb, dostosowany do pompownia wody ze zlikwidowanej kopalni (Saturn, Grodziec, Niwka-Modrzejów, Katowice, Kleofas, Gliwice)
• 10 pompowni stacjonarnych wykorzystujących uproszczoną infrastrukturę dołową zlikwidowanej kopalni (Jan Kanty, Dębieńsko, Siemianowice, Pstrowski, Szombierki, Bolko, Boże-Dary, Śląsk, Mysłowice-Wesoła I, Makoszowy)
• Nadto 3 pompownie stacjonarne, w kopalniach będących w stanie likwidacji (Pokój I-Pokój II, Wieczorek II, Centrum)

ZRZUT WÓD KOPALNIANYCH I ODDZIAŁYWANIE NA ŚRODOWISKO WODNE

SRK S.A. wraz z przejętymi zakładami górniczymi w stanie likwidacji wypompowuje w sumie około 100 mln metrów sześciennych wody rocznie. Część z tych wód (~4,6 %) odbierane są przez zewnętrzne  podmioty do celów przemysłowych i technologicznych. Pozostała ilość jest zrzucana do cieków powierzchniowych:

Do zlewni Odry:

• 8 zlikwidowanych kopalń,
• 31,8 mln m³ wód (32,4 % z całości  wód zrzucanych przez SRK S.A.)

Do zlewni  Wisły

• 11 zlikwidowanych kopalń
• 61,68 mln m³ wód (63 % wszystkich wód  z SRK S.A.)

W  pompowniach stacjonarnych i głębinowych prowadzony jest monitoring ilościowy i jakościowy pompowanych wód, co przedstawia poniższy schemat.

Średnia zawartość soli w wodach kopalnianych SRK S.A. odprowadzanych do rzek (wg. danych za 2022 rok) wynosi  3,4 g/l (w Zlewni Odry - 4,6 g/l; w Zlewni Wisły 2,8 g/l). W  związku z tym ze względu na wartość zasolenia, wody te nie są solankami, a należą do wód miernie zasolonych o niskiej mineralizacji jak na wody kopalniane. Źródłem zasilania dopływów wód do każdej kopalni podziemnej, w tym do zlikwidowanych kopalń („Pompowni”) są wyłącznie opady atmosferyczne. Pompowane wody są pochodzenia naturalnego, infiltrującymi z odwanianego obszaru do wyrobisk i pompowni dołowych. SRK S.A. nie ma żadnych możliwości wpływania na ilość i jakość pompowanych i zrzucanych do cieków powierzchniowych wód. SRK S.A. prowadzi odwadnianie i zrzut wód zgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniach wodnoprawnych, opisującymi sposób i dopuszczalne parametry zrzucanych wód.

Zrzut wód jest kontrolowany przez: Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, Organy nadzoru górniczego (OUG, WUG). Spółka współpracuje również z organami administracji samorządowej, w zakresie gospodarki wodnościekowej. Dotychczasowe kontrole nie wykazały przekroczeń oraz niewłaściwego gospodarowania wodami.

DZIAŁANIA ZAPOBIEGAWCZE SRK S.A., W SYTUACJI KRYZYSOWEJ NA ODRZE

• Pompowanie odbywać się będzie z jednostajnym natężeniem w ciągu doby.
• Korelacja zrzutów własnych i in. spółek, odprowadzających wody do tych samych rzek.
• Przekazywanie dobowych raportów (z ilością i jakością pompowanych wód) do: MAP, PGW Wody Polskie, MKiŚ, GIG (hydromonitoring).
• Udział we wszystkich spotkaniach dotyczącym zrzutu wód i realizacja wytycznych.
• Bieżąca analiza sytuacji stanu ilościowego i jakościowego zrzucanych wód do dorzecza Odry.
• Zwiększenie częstotliwości opomiarowania i opróbowywania zrzucanych wód kopalnianych i rzek.
• Współpraca w zakresie modelowania hydrologicznego.
• Analiza systemów odwadniania i wskazanie pompowni z możliwością retencji wód,
  w wyrobiskach dołowych i zbiornikach powierzchniowych.

Więcej informacji na temat spółki znajdą Państwo na stronie internetowej, w zakładce O NAS.

[1] ^{liczba zabezpieczanych zakładów górniczych jest zmienna z uwagi na upraszczanie systemów odwadniania i przemiany organizacyjne.} 

SRK S.A. ZAPOBIEGA KATASTROFIE NA ODRZE

SRK S.A. PRZECIWDZIAŁA KATASTROFIE NA ODRZE (2)

SRK S.A. PRZECIWDZIAŁA KATASTROFIE NA ODRZE (1)

SRK S.A. PRZECIWDZIAŁA KATASTROFIE NA ODRZE (3)

SRK S.A. PRZECIWDZIAŁA KATASTROFIE NA ODRZE (4)

SRK S.A. PRZECIWDZIAŁA KATASTROFIE NA ODRZE (6)

SRK S.A. PRZECIWDZIAŁA KATASTROFIE NA ODRZE (5)